Có nên nặn mụn bọc có mủ không? Câu trả lời của chúng tôi là không nên tự nặn ở nhà, kể cả khi cục mụn nhìn có vẻ đã chín. Bài này giải thích lý do, đưa ra cách chăm sóc an toàn hơn và chỉ ra lúc nào bạn cần đến cơ sở y tế.
Mụn bọc có mủ hình thành thế nào
Mụn bọc hình thành khi lỗ chân lông bị bít bởi dầu và tế bào chết, rồi vi khuẩn phát triển bên trong. Cơ thể phản ứng bằng viêm, nên vùng da đỏ, sưng và đau. Khi bạch cầu tập trung tại đó, mủ có thể hình thành.
Điểm khác của mụn bọc so với mụn mủ nhỏ là nó nằm sâu hơn dưới da. Cục mụn cứng, đau, thường không có đầu hoặc đầu rất chìm. Vì nằm sâu, mủ không thoát ra ngoài dễ dàng như mụn mủ nông.
Một tình huống chúng tôi hay gặp: bạn đọc nặn một cục mụn bọc trước buổi hẹn quan trọng, rồi chỉ sau một đêm vùng đó sưng gấp đôi và đau hơn. Nhiều bạn thấy mụn bọc sưng to rồi nghĩ chỉ cần nặn là hết. Nhưng viêm sâu cần thời gian để xẹp, và việc can thiệp sớm làm phản ứng viêm nặng thêm.
Vì sao tự nặn mụn bọc dễ để lại sẹo
Khi bạn dùng lực bóp, mủ và nhân mụn có thể bị đẩy ngược vào sâu hơn thay vì thoát ra ngoài. Thành nang vỡ trong lớp da làm viêm lan rộng, tạo ra cục mụn lớn hơn và lâu lành hơn.
Tổn thương lớp da sâu là điều kiện để hình thành sẹo rỗ hoặc sẹo lồi. Ngoài ra, tay và dụng cụ không vô trùng mang theo vi khuẩn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vết thâm đỏ hoặc nâu sau khi nặn cũng thường kéo dài nhiều tháng.
Vùng quanh mũi và môi trên là nơi bạn nên đặc biệt tránh nặn. Máu ở vùng này có đường thông với những cấu trúc quan trọng, nên nhiễm trùng ở đây cần được xử lý nghiêm túc.
Nếu bạn đã có sẹo sau mụn, bài sẹo rỗ: nguyên nhân và cách phục hồi sẽ giải thích tình trạng này kỹ hơn.
Cách chăm sóc mụn bọc tại nhà
Thay vì nặn, hãy làm dịu. Rửa mặt nhẹ nhàng hai lần mỗi ngày, tránh chà xát vùng mụn. Bạn có thể chườm ấm bằng khăn sạch vài phút, vài lần mỗi ngày, để giảm đau và giúp mủ tự tiêu dần.
Có thể chấm một hoạt chất trị mụn nồng độ thấp như benzoyl peroxide lên đúng nốt mụn, theo hướng dẫn trên bao bì. Miếng dán hydrocolloid có thể giúp che và giữ vùng da sạch, nhưng chủ yếu hợp với mụn đã có đầu. Hãy thử trên vùng nhỏ trước.
Có vài điều bạn nên tránh trong lúc chờ mụn xẹp:
- Dùng kim, tăm, hoặc vật nhọn để chọc.
- Bôi chanh, tỏi, kem đánh răng.
- Chạm tay lên vùng mụn liên tục.
Thời gian xẹp của mụn bọc thường mất vài ngày đến vài tuần. Nếu sau hai tuần mụn không giảm, bạn nên đi khám. Về cách chăm sóc chung cho da mụn, xem thêm cách trị mụn tại nhà an toàn.
Khi nào cần nhân viên y tế lấy nhân mụn
Có những trường hợp bác sĩ hoặc nhân viên y tế được đào tạo sẽ can thiệp, như rạch dẫn lưu hoặc tiêm thuốc giảm viêm vào nốt mụn nang lớn. Việc này được thực hiện trong điều kiện vô trùng, đúng kỹ thuật, nên rủi ro thấp hơn nhiều so với tự làm.
Bạn nên đi khám khi mụn rất to, đau nhức dữ dội, có dấu hiệu nhiễm trùng như nóng, đỏ lan, chảy dịch vàng đặc, hoặc kèm sốt. Mụn mọc đi mọc lại cùng một vị trí cũng cần được thăm khám để tìm nguyên nhân.
Ở một số spa, dịch vụ lấy nhân mụn được quảng cáo rất nhiều. Chúng tôi không đánh giá từng cơ sở, nhưng bạn nên hỏi rõ về người thực hiện, dụng cụ dùng một lần và quy trình vô trùng trước khi quyết định. Với mụn viêm, ưu tiên hàng đầu là gặp bác sĩ da liễu.
Bạn cũng có thể đọc kiến thức phổ thông về mụn tại Học viện Da liễu Hoa Kỳ để hiểu thêm các lựa chọn điều trị.
Chăm sóc da sau khi mụn xẹp
Khi mụn xẹp, vùng da đó có thể còn đỏ hoặc thâm. Đừng vội dùng các loại axit mạnh. Hãy giữ da sạch, dưỡng ẩm, và đặc biệt thoa kem chống nắng mỗi ngày, vì nắng làm vết thâm đậm hơn và lâu mờ hơn.
Khi da đã hết viêm và không còn đau, bạn có thể thêm từ từ các thành phần hỗ trợ làm đều màu, chẳng hạn niacinamide hay vitamin C nồng độ thấp. Thêm từng thứ một và quan sát phản ứng. Vết thâm sau mụn thường mờ dần theo thời gian, nên cần kiên nhẫn.
Nếu bạn đang xây một quy trình chăm da mới sau đợt mụn, hãy xem cách chăm sóc da mụn để có lộ trình rõ ràng.
Tóm gọn lại, mụn bọc có mủ cần sự kiên nhẫn hơn là sức tay. Thay vì nặn, bạn hãy chườm ấm, giữ vệ sinh và đến gặp bác sĩ khi cần. Một cục mụn xẹp chậm vẫn tốt hơn một vết sẹo ở lại nhiều năm.
